CUNEUM 2 - „ჭირი“ ხეთურ ტექსტებში

CUNEUM - ლურსმნული ტექსტების კორპუსი

აკადემიური წიგნი და ასირიოლოგთა, ბიბლეისტთა და კავკასიოლოგთა საზოგადოება, 2024

#განათლება #მეცნიერება #ძველიაღმოსავლეთი

ხეთურიდან თარგმნა - ნინო ჩარექიშვილმა

თქვენს წინაშეა „ასირიოლოგთა, ბიბლეისტთა და კავკასიოლოგთა საზოგადოების“ (SABC) სერია - CUNEUM.

ლათინურად ეს ცნება „სოლს“ ნიშნავს და შესაბამისად, სერიაც ლურსმნული დამწერლობით შესრულებული ტექსტებს ეხება, კერძოდ კი, იგი მოიცავს ძველაღმოსავლური ენებიდან შესრულებულ ქართულ თარგმანებსა და კომენტარებს. ჩვენი მიზანია, შეიქმნას ლურსმნული წყაროების კორპუსი, რაც დაეხმარება  ქართველ მეცნიერებს თავიანთი კვლევების ახლებურად გააზრებაში. ვინაიდან სწორედ ლურსმნულ წერილობით წყაროებში ვხვდებით ყველა იმ საწყისს, რაზეც შემდეგ აგებულია მთელი მსოფლიო ლიტერატურა, ისტორია და მრ. სხვ.

კაცობრიობის ისტორიაში ბევრი განსაცდელი ყოფილა, მაგრამ სხვადასხვა დროს განსაკუთრებით მძიმე კვალი დატოვა ჭირის ეპიდემიამ. ჭირი ნახსენებია ბიბლიაში არაერთხელ, მაგ.: „მოავლინა უფალმა შავი ჭირი ისრაელში იმ დღიდან დათქმულ დრომდე. და გაწყდა დანიდან ბერშებამდე სამოცდაათი ათასი კაცი.“ სამეცნიერო ლიტერატურაში უმეტესად  საუბარს იწყებენ ქ.წ. 430 წელს ათენში, ან რომში (165-180წ.წ.) გავრცელებული შავი ჭირის ეპიდემიით, ან შავი ჭირის ყველაზე დიდი პანდემიით, რომელიც აღინიშნა ბიზანტიაში VI საუკუნის 40-50-იან წლებში, იმპერატორ იუსტინიანე I-ის დროს.  მაგრამ ცოტამ თუ იცის ე.წ. „ხეთურ ჭირზე“. ჭირის ეპიდემიაზე ჯერჯერობით ყველაზე ძველი ცნობები ისტორიული წყაროებით ქ.წ. XIVს-ით თარიღდება, მის შესახებ ინფორმაციას ინფორმაციას ვხდებით ძველ ეგვიპტურ და ხეთურ წყაროებში.

წინამდებარე CUNEUM-ში სწორედ ამ ხეთური ტექსტების, რიტუალების თარგმანებია შესული. მიუხედავად იმისა, რომ ტექსტების გარკვეული ნაწილი ფრაგმენტულია, დაზიანებულია, ძნელად იკითხება, ან საერთოდ რთულდება საერთო შინაარსის აღდგენა, მაინც არის შესაძლებელი მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მივიღოთ ამ საკითხთან დაკავშირებით.